اختلال تلفظ در کودکان چیزی بیش از یک تلفظ نادرست کودکانه است ، این یک مسئله دائمی است که در آن کودک برای تولید صحیح صداها تلاش می کند و درک آنها را برای دیگران دشوار می کند. در حالی که برای کودکان نوپا و پیش دبستانی عادی است که کلمات را به اشتباه تلفظ کنند، اختلال تلفظ در کودکان فراتر از تاخیرهای معمول در رشد گفتار است.
کودکان مبتلا به اختلالات تلفظی اغلب با صداهای گفتاری خاص یا گروهی از صداها حتی با بزرگتر شدن مشکل دارند. آنها ممکن است یک صدا را جایگزین صدای دیگری کنند، صداها را به طور کامل حذف کنند، آنها را تحریف کنند یا صداهای اضافی اضافه کنند. این خطاهای مداوم می تواند درک گفتار آنها را دشوار کند و بر اعتماد به نفس و تعامل آنها با دیگران تأثیر بگذارد.
والدین اغلب تعجب می کنند که آیا اختلال تلفظ در کودکان فقط یک مرحله است. در حالی که برخی از کودکان به تنهایی از الگوهای گفتاری خاصی پیشی می گیرند، یک مشکل پایدار معمولاً نیاز به مداخله دارد. شناسایی و درمان زودهنگام برای اطمینان از اینکه کودک از نظر اجتماعی یا تحصیلی عقب نمی ماند، کلیدی است.
تشخیص زودهنگام اختلال تلفظ در کودکان می تواند دنیای متفاوتی ایجاد کند. هر چه کودک زودتر شروع به دریافت حمایت کند، احتمال بیشتری دارد که به سرعت پیشرفت کند و به مهارت های ارتباطی خود اعتماد کند. مغز کودکان در سال های اولیه شان بهطور باورنکردنی سازگار است و آن را به زمان مناسبی برای درمان و یادگیری تبدیل میکند.
تأخیر در مداخله می تواند منجر به مشکلات زیادی شود – نه فقط برای کودک، بلکه برای خانواده و معلمان او نیز. ممکن است بر نحوه عملکرد کودک در مدرسه، نحوه دوست یابی و نحوه دیدن خود تأثیر بگذارد. بدتر از آن، مشکلات گفتاری درمان نشده می تواند به مشکلات ارتباطی طولانی مدت تبدیل شود.
انواع اختلال تلفظ در کودکان
اختلالات مفصلی
اختلالات تلفظ شاید شناخته شده ترین نوع اختلال تلفظ باشد. این زمانی اتفاق می افتد که کودک از نظر فیزیکی در تولید صداهای خاص مشکل دارد. این در مورد دانستن کلمه نیست، بلکه نمی توانند لب ها، زبان یا فک خود را به روش صحیح حرکت دهند تا صدای صحیح را ایجاد کنند. اختلالات مفصلی اغلب ماهیت مکانیکی دارند. این بدان معنی است که آنها می توانند از مسائلی مانند کوتاه کردن زبان، کاهش شنوایی یا حتی ضعف عضلانی در صورت یا فک ناشی شوند. درمان اغلب شامل کمک به کودک برای جداسازی و تمرین صداهای خاص، یادگیری محل قرارگیری زبان یا لبهای او و نحوه کنترل جریان هوا است.
اختلالات واجی
از سوی دیگر، یک اختلال واج شناختی بیشتر به درک و سازماندهی صداهای گفتاری توسط مغز مربوط می شود تا توانایی ساخت فیزیکی آنها. کودکان مبتلا به این اختلال ممکن است از مجموعه ای از الگوها یا قوانینی استفاده کنند که از انگلیسی استاندارد پیروی نمی کنند. به عنوان مثال، آنها ممکن است همیشه صامت های پایانی را از کلمات حذف کنند. این بچه ها ممکن است بتوانند صداهای فردی را کاملاً خوب تلفظ کنند، اما قوانین گفتاری نادرست را در بین کلمات اعمال می کنند. این امر تعیین دقیق موضوع را بدون ارزیابی حرفه ای دشوار می کند. اختلالات واج شناختی اغلب با درمان متمرکز بر کمک به کودکان در درک الگوهای صوتی زبان خود درمان می شوند. درمانگر ممکن است از بازی، داستان سرایی و تکرار برای آموزش استفاده صحیح و تقویت الگوها در طول زمان استفاده کند.
آپراکسی گفتار
آپراکسی گفتار کودکی (CAS) یک اختلال گفتاری حرکتی است که در آن مغز برای هماهنگ کردن حرکات ماهیچه ای مورد نیاز برای گفتار تلاش می کند. کودک می داند که چه چیزی می خواهد بگوید، اما نمی تواند با زبانش کلمات را بسازد. این مشکل با خود ماهیچهها نیست، بلکه نحوه ارسال سیگنالهای مغز به آن عضلات است.
از آنجایی که CAS بر توانایی برنامه ریزی مغز تأثیر می گذارد، درمان باید مکرر و ساختارمند باشد. این در مورد ایجاد حافظه عضلانی جدید و الگوهای صوتی از پایه است.
علل پشت اختلال تلفظ در کودکان
عوامل ژنتیکی و عصبی
اختلالات تلفظ همیشه دلیل مشخصی ندارند، اما ژنتیک و عوامل عصبی اغلب نقش دارند. اگر یکی از والدین یا هر دو در کودکی مشکلات گفتاری داشته باشند، از نظر آماری احتمال بیشتری وجود دارد که فرزندشان همین مشکل را تجربه کند. ممکن است تفاوت های ارثی در ساختار یا عملکرد نواحی مغز که مسئول گفتار و زبان هستند وجود داشته باشد.
شرایط عصبی مانند فلج مغزی ، سندرم داون یا آسیب مغزی تروماتیک نیز می تواند بر گفتار تأثیر بگذارد. این اختلالات ممکن است بر عضلات مورد استفاده برای صحبت کردن تأثیر بگذارد یا توانایی مغز برای ارسال پیام های مناسب به آن عضلات را مختل کند.
علاوه بر این، مشکلات پردازش شنوایی – که در آن مغز آنچه را که گوش ها می شنوند به طور موثر تفسیر نمی کند – می تواند منجر به اختلال تلفظ در کودکان شود. حتی اگر یک کودک شنوایی کامل داشته باشد، اگر مغز او صداها را به درستی رمزگشایی نکند، ممکن است یاد نگیرد که آنها را با دقت بازتولید کند.
تأثیرات محیطی و رشدی
محیط کودک نقش مهمی در رشد گفتار او دارد. بچه ها با گوش دادن و تقلید یاد میگیرند، بنابراین اگر در معرض زبان واضح و ثابت نباشند، ممکن است گفتارشان به درستی رشد نکند. این ممکن است در خانواده هایی اتفاق بیفتد که در آن تعامل کلامی محدود، قرار گرفتن مکرر در معرض چندین زبان بدون ساختار، یا حتی زمان بیش از حد صفحه نمایش با حداقل مکالمه در دنیای واقعی وجود دارد.
کاهش شنوایی – چه موقتی به دلیل عفونت یا دائمی – می تواند تلفظ را مختل کند. کودکی که نمی تواند صداهای گفتار را به وضوح بشنود نمی تواند آنها را به درستی یاد بگیرد یا تکرار کند.
تأخیر در نقاط عطف گفتار، غفلت، و آسیب های عاطفی نیز می تواند در این امر نقش داشته باشد. کودکان به محیطی پر از گفتگو، بازی و تشویق نیاز دارند تا مهارتهای گفتاری را رشد دهند.
علائم و نشانه های رایج در کودکان
علائم هشدار دهنده اولیه
تشخیص علائم اولیه اختلال تلفظ می تواند دشوار باشد، به خصوص که همه کودکان با سرعت خود رشد می کنند. با این حال، برخی از پرچم های قرمز وجود دارد که والدین، معلمان و مراقبان باید از آنها آگاه باشند. یکی از واضح ترین نشانه ها زمانی است که درک گفتار کودک برای شنوندگان ناآشنا بعد از سه سالگی دشوار است. اگر متوجه شدید که دائماً آنچه را که فرزندتان به دیگران میگوید «ترجمه» میکنید، این یک شاخص بالقوه است.
در حدود 18 ماهگی، اکثر کودکان می توانند کلمات ساده ای مانند “ماما” یا “توپ” را بیان کنند. در سن 2 سالگی، آنها باید شروع به تشکیل عبارات کوتاه کنند. اگر کودکی از این نشانگرهای رشد عقب مانده است، ممکن است وقت آن رسیده باشد که با یک درمانگر گفتار و زبان مشورت کنید.
همچنین شایان ذکر است که برخی از کودکان مبتلا به اختلالات تلفظ ممکن است به نظر می رسد مهارت های درک قوی دارند – آنها آنچه را که به آنها گفته می شود می فهمند و به درستی پاسخ می دهند، اما نمی توانند خود را به وضوح بیان کنند. این شکاف بین درک و صحبت کردن، سرنخ بزرگی است که نشان میدهد چیز خاصتری در حال وقوع است.
درمان اختلال تلفظ در کودکان
گفتاردرمانی سنگ بنای درمان کودکان مبتلا به اختلالات تلفظ است. هدف فقط کمک به آنها برای تولید صحیح صداها نیست، بلکه توانمندسازی آنها برای استفاده مداوم از این صداها در مکالمات روزمره است. گفتاردرمانگران از انواع تکنیک های اثبات شده متناسب با سن، نوع اختلال و نیازهای فردی کودک استفاده می کنند.
گفتاردرمانی آنلاین و گفتاردرمانی در منزل برای کودکانی که امکان مراجعه به کلینیک گفتاردرمانی را ندارند راهکاری موثر در بهبود تلفظ است.
برخی از موثرترین راهبردهای گفتار درمانی عبارتند از:
درمان مفصلی: این روش بر آموزش فیزیکی به کودک تمرکز دارد که چگونه دهان خود را حرکت دهد تا صداها را درست ایجاد کند. ممکن است شامل نشانههای بصری (مانند نشان دادن نحوه قرار دادن زبان)، بازخورد لمسی (احساس جریان هوا یا ارتعاشات)، یا مدلسازی مکرر صدای صحیح باشد.
آموزش تمایز شنوایی: این به کودکان کمک می کند تا تفاوت بین صداهایی را که معمولاً اشتباه می گیرند بشنوند. اگر کودکی نتواند بین “s” و “sh” تمایز قائل شود، در گفتن صحیح آنها مشکل خواهد داشت. در اینجا از بازی های شنیداری و تمرین های تطبیق صدا استفاده می شود.
درمان آواشناسی: به ویژه برای کودکان مبتلا به اختلالات واجی مفید است، این درمان به جای اصوات فردی به الگوها می پردازد. به عنوان مثال، اگر کودک انتهای تمام کلمات را رها کند، درمانگر به او کمک می کند تا این قانون را یاد بگیرد و حفظ آن صداهای نهایی را تمرین کند.
PROMPT (تغییرات برای بازسازی اهداف آوایی عضلانی دهان): یک تکنیک عملی که در آن درمانگر صورت کودک را لمس می کند تا حرکات مورد نیاز برای صداهای خاص را هدایت کند. به ویژه برای کودکانی که دارای مشکلات برنامه ریزی حرکتی مانند آپراکسی هستند، موثر است.
جلسات درمانی معمولا ساختارمند، جذاب و متناسب با سن هستند. بازیها، داستانها و ایفای نقش میتوانند یادگیری را سرگرمکننده کنند و به کودکان خردسال کمک کنند. مهمتر از همه، درمان فقط تمرین در حضور گفتاردرمانگر نیست، بلکه در مورد ایجاد مهارتهایی است که به خانه، مدرسه و محیطهای اجتماعی منتقل میشوند.
